Gartner: 55% van VMware-klanten test alternatieven vóór 2029

Analistenbureau Gartner verwacht dat een meerderheid van de zakelijke VMware-gebruikers de komende drie jaar serieus gaat proefdraaien met een ander virtualisatieplatform. Dat schrijft The Register op 22 september 2026 op basis van het nieuwe Magic Quadrant voor Distributed Hybrid Infrastructure. Voor Nederlandse IT-beheerders die hun serverpark beheren op vSphere is dit geen abstract marktcijfer: de keuze voor een hypervisor bepaalt direct welke servers, hoeveel geheugen en welke Windows Server-licenties u de komende jaren nodig hebt.

Wat heeft Gartner precies voorspeld?

Volgens The Register opent het Gartner-rapport met de aanname dat in 2029 55 procent van de ondernemingen een proof of concept start met een alternatief voor hun VMware-omgeving. In 2026 ligt dat aandeel volgens Gartner op 25 procent. Het gaat dus om meer dan een verdubbeling van het aantal organisaties dat actief buiten VMware kijkt.

Opvallend is dat Gartner VMware tegelijkertijd nog steeds als leider beoordeelt, naast AWS, Nutanix, Microsoft en Oracle. De techniek is niet het probleem. Gartner noemt volgens The Register juist de commerciële kant als zwak punt: klanten melden een toenemend negatief sentiment over communicatie, zakelijke praktijken en vertragingen bij support. De overgang naar abonnementen per processorkern heeft volgens Gartner-klanten geleid tot aanzienlijke kostenstijgingen, met weinig onderhandelingsruimte, waardoor veel infrastructuurmanagers gedwongen werden alternatieven te onderzoeken.

Het jaartal 2029 is niet toevallig. Veel organisaties sloten vlak voor de afronding van de Broadcom-overname in 2023 nog een driejarig abonnement af. Wie dat in 2026 opnieuw voor drie jaar verlengt, komt in 2029 op een natuurlijk beslismoment uit.

Achtergrond: prijsstijgingen en een verwaarloosd instapsegment

De onrust is niet nieuw. In november 2025 schreef The Register al over een Gartner-marktgids waarin het bureau meldde dat de softwarekosten voor VMware-klanten doorgaans met 300 tot 400 procent zijn gestegen. Tegelijk had VMware in 2024 nog ruim 96 procent van de omzet in de markt voor servervirtualisatie, en kon volgens Gartner geen enkele concurrent de complete stack volledig evenaren. Gartner adviseerde toen al om een exitplan te maken en verwachtte dat migraties in 2026 zouden versnellen, met een piek in 2027.

Vooral kleinere omgevingen zaten klem. Broadcom richtte de verkoop na de overname vrijwel volledig op de omvangrijke bundel VMware Cloud Foundation (VCF). Volgens The Register kregen klanten met de eenvoudige vSphere Standard-licentie regelmatig geen verlengingsofferte, of alleen een offerte die op VCF stuurde. Voor een organisatie met twee of drie hosts die alleen een betrouwbare hypervisor nodig heeft, is VCF met ingebouwde vSAN en NSX zwaar overgedimensioneerd.

Broadcom reageert met een nieuwe vSphere Standard

Begin september maakte Broadcom een koerswijziging bekend, opnieuw via The Register. Tijdens VMware Explore erkenden productchef Paul Turner en Broadcom-topman Ram Velaga dat de focus op VCF te groot is geweest en dat de verkoopprikkels die klanten richting VCF duwden zijn aangepast. Er komt een nieuwe versie van vSphere Standard, bedoeld voor omgevingen van ongeveer 128 cores. Memory tiering wordt genoemd als mogelijke functie. Dutch IT Channel vat de stap samen als een directe reactie op concurrenten als Proxmox en HPE, die juist in dit segment terrein wonnen.

De timing is relevant. De laatste grote release van vSphere Standard was versie 8 uit 2022. Toen vSphere 9 en VCF 9 in 2025 verschenen, kwam er geen nieuwe Standard-editie. Volgens heise bevestigt Broadcom in de FAQ van vSphere 9.1 dat Standard en Enterprise Plus voorlopig beperkt blijven tot versie 8 Update 3. Heise meldt ook dat concrete details worden verwacht op VMware Explore on Tour in Frankfurt op 13 en 14 oktober 2026, en dat HPE in juni 2026 zijn instapbundel een jaar gratis aanbood. Proxmox telt volgens de fabrikant inmiddels meer dan 2,3 miljoen actieve servers en biedt vanaf 19 oktober 24/7-support.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

Kleine en middelgrote serveromgevingen

Draait u op vSphere Standard 8, dan zit u op een editie die al vier jaar geen grote update heeft gehad, terwijl de rest van het VMware-portfolio doorontwikkeld is. De aangekondigde opvolger kan dat oplossen, maar er is nog geen releasedatum, geen functielijst en geen prijsmodel bekend. Wacht met een driejarige verlenging tot de aankondiging van half oktober bekend is, en zet ondertussen minimaal één alternatief naast VMware in een testomgeving.

Hypervisor bepaalt uw hardwarekeuze

Een licentiemodel per kern verandert de rekensom bij serverinkoop. Onder VMware loont het om minder, maar snellere kernen te kiezen en de host te voorzien van veel geheugen. Onder Hyper-V rekent u met Windows Server Datacenter-licenties per kern, waarbij het aantal virtuele machines onbeperkt is. Bij Proxmox of andere KVM-platforms betaalt u per socket of per host voor support en speelt het aantal kernen nauwelijks een rol. Wie een migratie overweegt, doet er dus goed aan de hardwarevervanging en de platformkeuze in één traject te plannen.

Wat u nu kunt doen

1. Inventariseer uw huidige licenties: editie, aantal kernen, einddatum van het abonnement en de daadwerkelijk gebruikte functies (vMotion, HA, DRS, vSAN).
2. Bepaal per workload of deze aan het platform vastzit, bijvoorbeeld door back-upsoftware, integraties of leverancierssupport die alleen ESXi certificeert.
3. Draai een proof of concept met een alternatief op één afgeschreven of nieuw aangeschafte host. Gartner noemt volgens The Register Nutanix, Microsoft en Proxmox als kandidaten, elk met eigen kanttekeningen: complexe licenties bij Nutanix, meerdere losse beheerconsoles bij Microsoft en beperkte enterprise-applicatiesupport bij Proxmox.
4. Koppel de platformkeuze aan uw vervangingskalender voor servers en geheugen. Memory tiering en consolidatie op minder kernen vragen om hosts met voldoende geheugensloten en NVMe-capaciteit.
5. Overweegt u Hyper-V, reken dan de Windows Server-licenties per kern mee in de vergelijking; die kosten komen in plaats van, niet bovenop, het VMware-abonnement.

Veelgestelde vragen over VMware-alternatieven