Geheugenprijzen: DRAM-omzet +369% in Q3, krapte houdt aan tot 2028

De geheugenprijzen blijven de bepalende factor in de kosten van pc's, servers en upgrades. Marktonderzoeker Counterpoint Research meldde op 5 november 2026 dat de wereldwijde DRAM-omzet in het derde kwartaal met 369 procent steeg ten opzichte van een jaar eerder, terwijl de geleverde hoeveelheid geheugen (de bitleveringen) met slechts circa 4 procent toenam. Het verschil zit dus vrijwel volledig in de prijs. Voor zakelijke inkopers en IT-beheerders is dat geen abstract cijfer: het verklaart waarom offertes voor werkplekken en servers dit jaar keer op keer naar boven zijn bijgesteld.

In dit artikel zetten we op een rij wat Counterpoint precies rapporteert, waarom analisten verwachten dat de prijzen ook in 2027 hoog blijven, en welke concrete stappen u nu kunt zetten voor voorraad, contractafspraken en de planning van uw hardwarevervanging.

Wat Counterpoint meldt over het derde kwartaal

Volgens het rapport van Counterpoint, zoals beschreven door The Register, kwam de DRAM-omzet van de industrie in Q3 2026 uit op bijna 200 miljard dollar, bijna vijf keer het niveau van een jaar eerder. De drijvende kracht is de vraag naar datacentercapaciteit en AI-accelerators. Senior analist Jeongku Choi van Counterpoint vat de situatie samen als een markt waarin geheugen van een bulkproduct is veranderd in een schaarse grondstof, en waarin kopers concurreren om levering in plaats van te onderhandelen over de prijs.

Een paar details uit het rapport zijn relevant voor uw inschatting van de komende kwartalen:

• De prijsstijgingen vlakten af ten opzichte van de steile stijgingen in de eerste jaarhelft, maar de gemiddelde verkoopprijs per gigabit steeg nog altijd en bleef de belangrijkste omzetmotor.
• Samsung was marktleider met 38 procent van de DRAM-omzet. SK hynix groeide kwartaal-op-kwartaal sneller en won marktaandeel terug; Micron groeide in DRAM langzamer dan zijn concurrenten.
• Counterpoint verwacht dat de leveranciers in het vierde kwartaal opnieuw recordresultaten neerzetten, omdat de prijzen nog steeds stijgen.

De drie grote fabrikanten rapporteren inmiddels winstcijfers die een jaar geleden ondenkbaar waren. Dat is voor u als inkoper vooral een signaal dat er bij de fabrikanten weinig commerciële druk is om de prijzen te verlagen zolang de vraag vanuit AI-datacenters aanhoudt.

Waarom geheugenprijzen hoog blijven tot 2028

Research director MS Hwang van Counterpoint verwacht dat de geheugenprijzen ook volgend jaar hoog blijven. Hij noemt daarvoor drie oorzaken. Ten eerste lopen de prijzen van HBM (high-bandwidth memory voor AI-accelerators), die dit jaar achterbleven bij regulier DRAM, nu in. Ten tweede ondersteunen langetermijncontracten (LTA's) tussen fabrikanten en grote afnemers het prijsniveau. Ten derde, en dat is het belangrijkste punt voor uw planning: de grote nieuwe fabrieken gaan pas in 2028 produceren. Tot die tijd kan het aanbod alleen groeien via efficiëntere productieprocessen op bestaande lijnen.

Dat laatste bevestigde Counterpoint al eerder dit jaar. Volgens heise schatte het bureau in maart dat Samsung, SK hynix, Micron, CXMT en Nanya hun DRAM-productie in 2026 met 26 procent zouden verhogen, vooral door modernere procestechniek, en dat dit onvoldoende is om aan de vraag van hyperscalers te voldoen. Counterpoint zag toen "geen scenario" waarin de geheugenprijzen in de tweede jaarhelft zouden corrigeren; de cijfers over Q3 bevestigen dat.

De fabrikanten zelf zijn zo mogelijk nog voorzichtiger. The Register meldt dat SK hynix verwacht dat de geheugentekorten tot minstens 2030 aanhouden, en Micron waarschuwde eerder al dat de krapte tot in 2028 of later kan duren. Onderliggend speelt dat de fabrikanten hun schaarse wafercapaciteit bewust inzetten voor HBM en server-DRAM, omdat daar de marges het hoogst zijn. Geheugen voor pc's, notebooks en smartphones komt daardoor structureel op de tweede plaats.

Hoe de prijsstijging zich dit jaar ontwikkelde

Het is nuttig om het Q3-cijfer in de context van het hele jaar te zien. Volgens c't stelde TrendForce zijn verwachting voor de contractprijzen van regulier DRAM in het eerste kwartaal bij van 55 tot 60 procent naar 90 tot 95 procent stijging; voor server-DRAM ging het om 88 tot 93 procent. In het tweede kwartaal verhoogde Samsung volgens ICT Magazine zijn DDR5- en HBM-prijzen gemiddeld met nog eens 30 procent, bovenop een verdubbeling in Q1. TrendForce becijferde volgens The Register dat de DRAM-omzet in kalenderkwartaal Q2 met 59,5 procent kwartaal-op-kwartaal steeg tot 154,73 miljard dollar, en verwachtte voor Q3 een gematigder contractprijsstijging van 13 tot 18 procent.

De lijn is dus: explosieve stijgingen in de eerste jaarhelft, een afvlakking in Q3, maar geen daling. En omdat de bitleveringen nauwelijks groeien, vertaalt elke verdere prijsstap zich vrijwel een-op-een in hogere omzet voor de fabrikanten en hogere inkoopkosten voor u.

De gevolgen zijn inmiddels overal in de keten zichtbaar. The Register meldt dat de gemiddelde prijs van een notebook of desktop in Europa deze zomer met dubbele cijfers steeg en dat de pc-leveringen daalden, terwijl de smartphoneleveringen met minstens een vijfde terugliepen doordat budgetmodellen uit de markt werden gedrukt. Apple verwacht volgens The Register voor het decemberkwartaal nog hogere geheugenkosten en leveringsbeperkingen bij Mac en iPad. En Microsoft optimaliseert Windows 11 inmiddels nadrukkelijk voor pc's met 8 GB: volgens The Register claimt Microsoft tot 20 procent betere responsiviteit en 40 procent snellere multitasking op zulke systemen, beschikbaar vanaf 26H2 build 26300.9818.

Wat dit betekent voor uw organisatie

Dat DRAM prijzen stijgen zakelijk harder aankomt dan bij consumenten, komt doordat een organisatie niet één apparaat koopt maar tientallen of honderden tegelijk, en omdat geheugen in servers een veel groter deel van de configuratieprijs uitmaakt dan in een notebook. De afwegingen verschillen per situatie.

U staat voor een pc-vervanging

Marktonderzoeker Context constateert volgens The Register dat zakelijke kopers hun vervangingscycli verlengen en alleen nog kopen als het onvermijdelijk is. Dat is begrijpelijk, maar wachten op lagere prijzen is op basis van de huidige prognoses geen realistische strategie voor 2027. Wie moet vervangen, doet er verstandig aan de configuratie scherp te kiezen. Microsoft noemt 8 GB geschikt voor alledaagse taken, maar stelt zelf dat veeleisende workloads baat hebben bij 16 GB of meer, en Copilot+-pc's vereisen minimaal 16 GB. Voor een zakelijke werkplek die vijf jaar mee moet, is 16 GB het verstandige minimum; 32 GB alleen waar de rol dat vraagt. Standaardiseer op één of twee configuraties, zodat u volumes kunt bundelen in uw offerteaanvraag. Bekijk de mogelijkheden in onze categorie PC's & werkstations.

U plant servers of een uitbreiding van uw virtualisatieplatform

Server-DRAM is het segment waar fabrikanten hun capaciteit het liefst naartoe sturen én waar de prijsstijgingen het sterkst waren. In een virtualisatiehost bepaalt het geheugen doorgaans de VM-dichtheid, dus bezuinigen op RAM betekent meer hosts, meer licenties en meer stroomverbruik. Reken in uw businesscase daarom met geheugen als dominante kostenpost en leg de gewenste configuratie vroeg vast. Een server die u nu configureert met voldoende geheugen voor de komende drie tot vier jaar, voorkomt dat u in 2027 tegen nog hogere prijzen moet bijkopen.

U wilt de levensduur van bestaand materieel verlengen

Een geheugenupgrade van bestaande pc's, workstations of servers blijft een van de goedkoopste manieren om een vervangingsronde uit te stellen. Houd er rekening mee dat de grote drie zich op DDR5 en HBM richten en dat volgens TrendForce vooral tweede-lijnsfabrikanten als Nanya, Winbond en PSMC de vraag naar DDR4 en DDR3 bedienen. Voor oudere systemen is de beschikbaarheid van de juiste geheugenmodules daardoor geen vanzelfsprekendheid. Inventariseer welke systemen u wilt upgraden en leg die modules vast zolang ze leverbaar zijn.

U stelt de IT-begroting voor 2027 op

Ga in uw meerjarenbegroting niet uit van normalisatie. De consensus van Counterpoint, Micron en SK hynix wijst op een hoog prijsniveau tot minimaal 2028. Neem in de begroting ruimte op voor hogere eenheidsprijzen van pc's en servers, en overweeg vervangingsprojecten die toch moeten gebeuren naar voren te halen in plaats van ze te spreiden over 2027 en 2028.

Wat u nu kunt doen

1. Inventariseer uw vraag voor 12 tot 18 maanden. Welke werkplekken, servers en upgrades staan vast? Welke zijn afhankelijk van projecten die nog niet zeker zijn? Alleen de eerste groep leent zich voor vooruitkopen.
2. Vraag offertes aan op basis van volumes en vaste configuraties. Hoe concreter de aantallen en specificaties, hoe beter een leverancier levering en prijs voor een afgesproken periode kan vastleggen. Vraag expliciet hoelang een offerte geldig is en onder welke voorwaarden.
3. Koop geheugen voor geplande upgrades vooruit. Modules zijn compact, lang houdbaar en hebben geen licentie- of supportklok die gaat lopen. Dit is de meest risicoloze vorm van voorraadvorming, mits u alleen koopt wat u binnen uw planningshorizon daadwerkelijk inzet.
4. Configureer servers direct met voldoende geheugen. Later bijplaatsen betekent inkopen tegen de dan geldende prijs en mogelijk gemengde modulesets. Nu volledig uitrusten is bij de huidige verwachtingen de veiligere route.
5. Herzie uw werkplekstandaard. Bepaal per gebruikersprofiel wat echt nodig is en voorkom dat 32 GB de standaard wordt waar 16 GB volstaat. Rol tegelijk de recente Windows 11-geheugenoptimalisaties uit op bestaande 8 GB-systemen die u nog een jaar wilt gebruiken.
6. Plan een kwartaalreview. De markt beweegt per kwartaal. Evalueer in januari, na de Q4-rapportages van de fabrikanten, of uw aannames nog kloppen en pas de inkoopplanning aan.

Vermijd speculatieve voorraden die uw planningshorizon ver overstijgen. Geheugen dat u in 2028 pas nodig heeft, legt kapitaal vast en loopt het risico dat het dan niet meer past bij de systemen die u koopt (bijvoorbeeld door de overstap naar nieuwe geheugengeneraties). Vooruitkopen is zinvol voor wat u weet dat u gaat inzetten, niet als beleggingsstrategie.

Veelgestelde vragen over geheugenprijzen