SQL Server 2025: wat de nieuwe versie betekent voor uw organisatie
Microsoft heeft SQL Server 2025 in november 2025 algemeen beschikbaar gemaakt. Het is de eerste grote versie sinds SQL Server 2022 en volgens Microsoft de belangrijkste release voor ontwikkelaars sinds SQL Server 2016. De nieuwe versie bouwt AI-functies rechtstreeks in de database-engine, verruimt de limieten van de Standard-editie en wijzigt het editie-aanbod. Tegelijk is in juli 2026 de ondersteuning van SQL Server 2016 afgelopen, waardoor veel organisaties nu toch al een migratie moeten plannen.
In dit artikel leest u wat SQL Server 2025 is, wat er technisch en licentietechnisch verandert, wat dat betekent voor verschillende typen organisaties en waar u op let bij de keuze van een editie en de invoering. De feiten komen uit de documentatie van Microsoft en uit berichtgeving van heise, The Register, Dutch IT Channel en Lenovo Press.
Wat is SQL Server 2025?
SQL Server 2025 is de nieuwste versie van het relationele databaseplatform van Microsoft voor on-premises servers, virtuele machines en hybride omgevingen. Microsoft kondigde de algemene beschikbaarheid aan tijdens Ignite 2025, zo meldt heise. In het Book of News van Microsoft staan de hoofdpunten: ingebouwde AI-mogelijkheden, native JSON-ondersteuning, REST API's, change event streaming, betere query-optimalisatie, optimized locking, betrouwbaardere failover en authenticatie via Microsoft Entra ID.
De versie is bedoeld voor dezelfde doelgroep als zijn voorgangers: organisaties die bedrijfsapplicaties zoals ERP, financiële pakketten, CRM, zorg- en productiesoftware op een eigen database draaien. Nieuw is dat ontwikkelaars binnen de vertrouwde T-SQL-taal met vectoren, semantisch zoeken en externe AI-modellen kunnen werken, zonder een aparte vectordatabase ernaast te zetten.
Waarom is dit nu relevant: de supportklok tikt
De release valt samen met een reeks einddata in de levenscyclus van oudere versies. Volgens Dutch IT Channel beëindigde Microsoft op 14 juli 2026 de Extended Support voor SQL Server 2016. Organisaties die deze versie nog gebruiken, ontvangen geen beveiligingsupdates, hotfixes of technische ondersteuning meer, tenzij zij Extended Security Updates (ESU) afnemen. Die ESU is maximaal drie jaar beschikbaar en nadrukkelijk bedoeld als overbrugging. Volgens The Register start de ESU-vergoeding voor SQL Server 2016 op 75 procent van de jaarlijkse licentieprijs en loopt die elk volgend jaar op.
Lenovo Press noemt in een referentiedocument de vervolgdata: SQL Server 2017 volgt in oktober 2027, SQL Server 2019 zit sinds februari 2025 in extended support tot 8 januari 2030. SQL Server 2022 blijft volgens The Register in mainstream support tot 11 januari 2028, met extended support tot 11 januari 2033. Voor SQL Server 2025 zelf loopt de ondersteuning volgens The Register tot 2036. Lenovo wijst er daarbij op dat het moderniseren van een databaselandschap doorgaans 12 tot 18 maanden planning, inkoop en migratie vergt.

De belangrijkste vernieuwingen
AI in de database-engine
Volgens heise integreert Microsoft voor het eerst AI-functies rechtstreeks in de engine: vectorzoekopdrachten, semantische queries en retrieval-augmented generation (RAG) zijn via T-SQL beschikbaar. Dutch IT Channel beschrijft dat SQL Server 2025 een native vectoropslag en -index gebruikt op basis van DiskANN, en dat embeddings en text chunking in T-SQL zijn ingebouwd. Modellen worden via REST-eindpunten aangesproken en kunnen zowel in de cloud (Azure OpenAI, Microsoft Foundry, OpenAI) als lokaal (Ollama) draaien. Er zijn bindings voor LangChain, Semantic Kernel en Entity Framework Core. Voor organisaties die hun data niet naar een externe AI-dienst willen sturen, is de combinatie met een lokaal model relevant.
Functies voor ontwikkelaars
Naast AI noemt heise native JSON-ondersteuning, REST API's, reguliere expressies en fuzzy string matching. Change Event Streaming maakt event-gedreven architecturen mogelijk zonder de overhead van klassieke Change Data Capture; wijzigingen uit het transactielogboek kunnen als gebeurtenissen naar Azure Event Hubs worden gestuurd. Database mirroring naar Microsoft Fabric levert analyses in near-realtime zonder eigen ETL-proces.
Prestaties, beschikbaarheid en beveiliging
Microsoft noemt optimized locking (minder geheugengebruik door locks en minder blocking bij gelijktijdige transacties), optional parameter plan optimization voor stabielere queryprestaties en tempdb-governance tegen ontspoorde queries. Always On is herzien voor snellere failovers; HPE meldde tijdens de preview failovers van circa vier seconden in een Windows Server 2025-omgeving. Voor authenticatie ondersteunt de versie Microsoft Entra managed identities via Azure Arc, wat het beheer van credentials vereenvoudigt. Volgens Dutch IT Channel bevat de release meer dan 50 verbeteringen aan de engine, waaronder Query Store voor leesbare secondaries.
Linux, containers en tooling
Voor Linux brengt SQL Server 2025 volgens heise TLS 1.3, ondertekende containerimages en ondersteuning voor RHEL 10 en Ubuntu 24.04; tempdb kan op tmpfs worden geplaatst. SQL Server Management Studio verschijnt als versie 22 met AI-assistentie en ARM64-ondersteuning, en er is een nieuwe open-source Python-driver (mssql-python) voor Windows, macOS en Linux.
Edities en licenties: wat verandert er?
Voor inkopers is de wijziging in het editie-aanbod misschien wel belangrijker dan de AI-functies. Heise en Lenovo Press melden de volgende veranderingen:
| Editie | Wat verandert in SQL Server 2025 |
|---|---|
| Enterprise | Volledige functieset, Always On availability groups, onbeperkte virtualisatie met Software Assurance of abonnement als alle fysieke cores gelicentieerd zijn |
| Standard | Limieten verhoogd naar 32 cores en 256 GB buffer pool per instance (was 24 cores en 128 GB); Resource Governor nu inbegrepen |
| Standard Developer (nieuw) | Gratis ontwikkel- en testeditie met de functieset van Standard, naast de bestaande Developer-editie met Enterprise-functies |
| Express | Maximale databasegrootte naar 50 GB; Express Advanced is samengevoegd |
| Web | Vervalt; SQL Server 2022 is de laatste versie met deze editie |
Schuif de tabel opzij voor alle kolommen.
Daarnaast wordt Power BI Report Server opgenomen in alle edities behalve Express. Het licentiemodel zelf blijft bekend: Standard is verkrijgbaar als per-core-licentie (geen CAL's nodig) of als Server + CAL (een serverlicentie plus een Client Access License per gebruiker of apparaat). Lenovo Press vat de regels samen: bij fysieke servers moeten alle fysieke cores worden gelicentieerd met een minimum van vier core-licenties per processor; per-VM-licenties vereisen Software Assurance of een abonnement en kennen een minimum van vier cores per VM. Lenovo wijst erop dat de hogere Standard-limieten betekenen dat databases die voorheen Enterprise nodig hadden, nu binnen Standard passen, wat bij per-core-licenties direct in de softwarekosten doorwerkt.
Wat betekent dit voor uw organisatie?
Kleine organisatie met SQL Server Express
De verhoging naar 50 GB per database geeft kleine applicaties meer ruimte voordat een betaalde editie nodig is. Controleer wel of uw applicatieleverancier SQL Server 2025 al ondersteunt; bij kant-en-klare software bepaalt de certificering van de leverancier het migratiemoment.
MKB met SQL Server Standard
Dit is de groep die het meest profiteert. Een instance die tegen de grens van 24 cores of 128 GB aanliep, kan in 2025 doorgroeien naar 32 cores en 256 GB zonder overstap naar Enterprise. Wie nog op SQL Server 2016 of 2017 draait, heeft bovendien een harde reden om te migreren: geen beveiligingsupdates meer, of oplopende ESU-kosten. Combineer de upgrade bij voorkeur met de vervanging van verouderde servers: minder, snellere cores verlagen de licentiekosten per transactie.
Organisaties die de Web-editie gebruiken
Hostingpartijen en organisaties met publieke webapplicaties op SQL Server Web moeten een alternatief kiezen. SQL Server 2022 Web blijft binnen zijn eigen levenscyclus ondersteund, maar bij nieuwe implementaties komt Standard (per core) of een cloudvariant in beeld. Reken dit tijdig door.
Enterprise-omgevingen
Voor grote omgevingen zijn optimized locking, snellere failovers, Entra-authenticatie en Azure Arc-beheer de concrete winst. De AI-functies zijn vooral interessant als u RAG-toepassingen op eigen, gevoelige data wilt bouwen zonder een aparte vectordatabase. Organisaties met Software Assurance kunnen per VM licentiëren en bij Enterprise onbeperkt virtualiseren.
Ontwikkel- en testomgevingen
De nieuwe Standard Developer-editie lost een oud probleem op: ontwikkelaars testten vaak tegen Developer (met Enterprise-functies) terwijl productie op Standard draaide. Nu kan de testomgeving dezelfde functieset hebben als productie, zonder licentiekosten.
Waar let u op bij keuze en invoering?
- Inventariseer versies en einddata. Breng alle instances in kaart, inclusief die binnen applicaties van derden. SQL Server 2016 is al uit support, 2017 volgt in oktober 2027.
- Kies de editie op basis van cores en geheugen. Past de workload binnen 32 cores en 256 GB, dan is Standard meestal voldoende. Alleen voor Always On availability groups en grotere instances is Enterprise nodig.
- Bepaal het licentiemodel. Server + CAL is voordelig bij een beperkt, bekend aantal gebruikers; per core bij veel of externe gebruikers. Houd rekening met het minimum van vier cores per processor of VM en met de eisen rond Software Assurance bij virtualisatie.
- Dimensioneer de hardware op de licentie. Omdat u per core betaalt, loont een processor met minder maar snellere cores en voldoende geheugen om de buffer pool te vullen. Snelle NVMe-opslag voor data en tempdb vermindert de I/O-wachttijd.
- Combineer met Windows Server 2025. Fabrikanten leveren SQL Server 2025 Standard ook gebundeld met Windows Server 2025; controleer dan of zowel Windows- als SQL-CAL's gedekt zijn.
- Test de compatibiliteit. Gebruik de Standard Developer-editie om applicaties, SSIS-pakketten en rapportages vooraf te testen. Let op het compatibiliteitsniveau van databases en op gewijzigde standaardinstellingen zoals TLS 1.3.
- Plan back-up en failover opnieuw. Valideer na migratie de back-upketen, de hersteltijd en, bij Always On, het failovergedrag en de quorumconfiguratie.
Veelgestelde vragen over SQL Server 2025
Is SQL Server 2025 al beschikbaar voor productie?
Ja. Microsoft heeft de algemene beschikbaarheid in november 2025 aangekondigd tijdens Ignite. De versie is er voor Windows, Linux (waaronder RHEL 10 en Ubuntu 24.04) en als container.
Moet ik van SQL Server 2016 of 2017 meteen naar 2025?
SQL Server 2016 ontvangt sinds 14 juli 2026 geen reguliere updates meer; 2017 volgt in oktober 2027. Een directe overstap naar 2025 geeft de langste supportperiode (tot 2036). Extended Security Updates zijn maximaal drie jaar mogelijk, maar kosten geld en lossen het probleem niet op.
Welke editie heb ik nodig: Standard of Enterprise?
Standard dekt in 2025 tot 32 cores en 256 GB buffer pool per instance en bevat nu ook Resource Governor. Enterprise is nodig voor Always On availability groups, grotere instances en onbeperkte virtualisatie onder Software Assurance.
Wat gebeurt er met de Web-editie?
Die verdwijnt. SQL Server 2022 is de laatste versie met een Web-editie. Voor nieuwe webtoepassingen kiest u Standard per core of een clouddienst.
Heb ik Azure nodig om SQL Server 2025 te gebruiken?
Nee. SQL Server 2025 draait volledig on-premises. Azure Arc, Entra-authenticatie, Fabric-mirroring en pay-as-you-go-licenties zijn optionele hybride functies.
Advies en offerte
Wilt u weten welke editie en welk licentiemodel bij uw situatie past, of een combinatie van SQL Server 2025 met Windows Server 2025 en nieuwe serverhardware? Bekijk ons aanbod in de categorie Microsoft SQL Server en de bijbehorende Windows Server-licenties. Vraag een offerte aan; wij denken mee over het aantal cores, CAL's en de bijpassende server.